4. Liefde is…

Hey An Sheela,

Wat een kleppers van vragen stel je me :-). Ik moet eerlijk zeggen dat ik ze ook niet zo verwacht had. Ik voel er vanalles rond bewegen in mijn lijf, ik doe een poging om er wat orde in te brengen.

Mijn gevoelens rond deze vorm van kinderverplaatsing…, wat een accuraat woord trouwens, daar schreef ik al iets over naar aanleiding van het rapport van de commissie Joustra in Nederland. Knack publiceerde het op zijn website (zie Inspiratie en tips). Ik ontving hierop vooral hartverwarmende en dankbare reacties van andere geadopteerden omdat het artikel verwoordde wat zij dachten en voelden. Wat me toen heel erg raakte was het feit dat de meesten onder hen aangaven dat ze dit niet luidop durfden uitspreken uit schrik ondankbaar, deloyaal of kwetsend over te komen bij hun adoptiefamilie en andere mensen. Hoewel ik deze schrik zelf 36 jaar heb gedeeld (en nu soms nog voel) verbaasde het me dat dit zo een wijdverspreid gegeven bleek te zijn, dat kritisch mogen en durven spreken over adoptie zo ontzettend moeilijk blijkt te blijven voor geadopteerden.
Ik ben geen voorstander (meer) van het feit dat kinderen tegen betaling van veel geld gedwongen verplaatst worden om te voldoen aan een westerse kinderwens. Als je bedenkt dat adoptie (omwille van de enorme bedragen die in het systeem omgaan met de intense kinderwens van rijke, witte mensen als drijvende kracht) zo fraudegevoelig is, vraag ik me af waarom er nog steeds niet wordt gekozen om structureel in te zetten op initiatieven en ondersteuning in herkomstlanden, waarom hulp voor (arme, niet-westerse?) gezinnen, vrouwen en kinderen nog steeds door veel mensen wordt ingevuld als kinderen voor altijd van hun moeders te scheiden.

Mijn verlangen om me aanvaard, klein en veilig te voelen, me geborgen te weten en te mogen ‘zijn’, heb ik tot voor kort inderdaad ook benoemd als onvoorwaardelijkheid. Maar 2 weken geleden luisterde ik naar de podcast van Gewoon bijzonder (zie Inspiratie en tips) en 1 van de hosts heeft dit concept voor mij met 1 welgemikte opmerking doorprikt. Ik begrijp volledig wat je ermee bedoelt maar ik weet niet of een onvoorwaardelijke relatie bestaat. Zelfs als ouder koester je verwachtingen tegenover je kinderen. Ik bedoel niet dat je niet meer van hen zou houden als ze je hierin teleurstellen, maar ik zie het meer als een liefdevolle, warme en gevende relatie, zoals een warm bad waarin je je kan wentelen, dat je aanpassend omringt en omhult, in plaats van het als onvoorwaardelijk te benoemen.
Ik vond deze vorm van liefde het meest compleet terug bij mijn zus, mijn beste vriendinnen en later bij mijn man.

En ik heb inderdaad het zeldzame geluk gehad mijn familie terug te mogen vinden, ondanks de verkeerde informatie in mijn dossier. Hoe deze zoektocht verliep, is een verhaal apart en kan je lezen op www.renate-in-korea.be.

Hoe raar dit misschien ook mag klinken, ik voel van hen meer warme en gevende liefde dan ik van mijn adoptieouders heb kunnen ontvangen. Als ik dit zo neerschrijf, vind ik dat ontzettend schrijnend eigenlijk. Misschien kon ik het van hen niet ontvangen, wilde ik het onbewust ook niet, het heeft me alleszins nooit écht weten te bereiken.
Hoewel de hereniging met mijn ouders in grote lijnen heel goed is verlopen, zijn er op voorhand en nadien wel wat hobbels op de weg geweest, ik ben verdrietig en gekwetst geweest, heb me (nogmaals) afgewezen gevoeld. Toch ben ik nooit existentieel angstig geweest om dingen te benoemen of te bevragen. Misschien komt dat ergens in de buurt bij wat je onvoorwaardelijk noemt, misschien is het nog vroeg om dat te zeggen, ik weet het niet. Ik voelde dat ik paste bij mijn moeder en zij bij mij, er was voor ons allebei een grote fysieke nood om samen te zijn. Het compenseert uiteraard niet de verloren 36 jaar, die illusie en hoop had ik misschien wel voordat ik vertrok, maar het bordje is gebroken en de barsten blijf je zien, hoe goed ze ook gelijmd werden.

Onze ontmoeting heeft me wat meer zicht gegeven op die volledig onbekende en onderbelichte ‘partij’ uit de adoptiedynamiek , namelijk die van de ouders: hun trauma, de impact op hun leven, de pijn van het afstaan,… Mijn moeder moest in shock naar het ziekenhuis gebracht worden toen ze hoorde dat ik haar zocht. Tijdens mijn verblijf in Korea zei ze dat ze het gevoel heeft gehad dat ze dood was maar dat ze nu weer leefde omdat ze mij terug had gezien. Een paar dagen voordat ik terug naar België moest vertrekken, viel haar haar uit en nadat ik terug in België was, heeft ze zich volledig teruggetrokken in haar eigen pijn en hadden we maanden geen contact. Hoe een hereniging ook mag lopen (en ik weet dat die vaak mislopen door wederzijds trauma waardoor niet kan worden afgestemd op elkaars behoefte), de impact van afstaan lijkt me ook voor ouders gigantisch en levenslang te zijn, ook zij moeten zien te (over)leven met verborgen verlies en gemis.

Ik weet dat jij nog niet hebt gevonden, is het iets wat je bezighoudt? Hoe pijnlijk is het om de persoon die je het leven heeft gegeven te moeten missen? Durf je soms te denken aan hoe je leven er uit had kunnen zien, aan hoe het voor je moeder is geweest en hoe het is moeten gaan?

3. Spiegeltje spiegeltje van mijn geboorte-land…

Hallo Renate,

Dat geboorteland doet wel wat met ons, inderdaad. En laat het nu net vandaag, 15 augustus 2021, het feest van de onafhankelijkheid zijn van onze beide geboortelanden. Hoe lang hebben Koreanen en Indiërs moeten ‘strijden’ om de rechten van hun land te verkrijgen? In India heeft Groot-Brittannië jaren met de plak gezwaaid. Net na de onafhankelijkheid, in 1947, was er een enorme volksverhuizing: moslims trokken naar Pakistan, ook Hindoes bleven in India zoeken naar een veilige thuis. En sikhs, een religieuze minderheid, werden van het kastje naar de muur gestuurd.

Jaren van angst, onveiligheid, en vooral politieke belangen mondden uit in het multiculturele subcontinent India, dat vandaag de dag nog steeds de wonden van het verleden likt. In de periode dat Indira Gandhi een tweede ambtstermijn bemachtigde, begin jaren 1980, werd ik geboren. Het idee van arme kindjes adopteren kwam vanuit het rijke Westen. Ik werd één van de vele kinderen die verplaatst werden, om duizenden kilometers verderop te stranden in een godvergeten ‘boerengat’ in België. Ik werd in het dorp ontvangen als een ‘bezienswaardigheid’. Iedereen kende mij, maar ik kende zeker niet iedereen. Vreemden kwamen me bewonderen, als een aapje in de zoo van Antwerpen. Maar ja, toen wist ik niet beter. Ik baande me een weg in het alledaagse dorpsleven, de onder-de-kerktoren mentaliteit zorgde ervoor dat ik met zeker niet mocht misdragen: je best doen, vriendelijk zijn, en zeker geen fouten maken in publiek want commentaren van anderen waren uit den boze. Uit loyaliteit naar mijn ouders toe, heb ik me dan ook voorbeeldig gedragen. In de adoptierapportjes werd ik beschreven als ‘het perfecte kind’. Welk kind is eigenlijk perfect? Welke volwassene is perfect? Dit alles zindert nu nog door in mijn huidige leven: voor mezelf opkomen, mijn plek innemen, … Allemaal uitdagingen die ik elke dag aanga, de ene dag lukt al beter dan de andere. Maar ik kon een beetje rust vinden toen ik mijn kinderen op de wereld zette, en ik mezelf kon herkennen in hen.

Naar mijn kinderen toe probeer ik open-minded te zijn. Ik woon niet voor niets in Wallonië. Mijn kinderen krijgen een tweetalige opvoeding: het contact met de Vlaamse en Waalse cultuur verrijkt hen, en geeft hen de kans om te relativeren, en beide culturen te integreren. Het feit dat ik geadopteerd ben, doet bij hen tal van vragen oprijzen. Zij houden mij liefdevol een spiegel voor, elke dag opnieuw. Ze weten dat adoptie de laatste jaren heel fel op de voorgrond gekomen is in mijn leven. Hun moeder los zien van adoptie lukt al lang niet meer. Ze weten dat een deel van hun genen Indisch zijn. Hun interesse naar mijn geboorteland, en hun Indische familie groeit elke dag een beetje meer.

Sinds ik lid ben van verschillende adoptiegroepen, probeer ik mijn kinderen te motiveren om toch 1 à 2 keer per jaar mee naar een event te gaan. Zo zien zij wat het met hun moeder doet om onder geadopteerden te vertoeven. En tegelijkertijd komen zij met andere kinderen in contact, die ook een geadopteerde ouder hebben. Ik probeer hen een mix aan te bieden van adoptiebijeenkomsten, familiebijeenkomsten en toffe momenten met vrienden.

Wat mij recent nog ontroerde was dat mijn zoon tegen een vriend zei: “Kijk, mijn mama komt op TV in een programma over adoptie, je moet zeker kijken want als je bij mij op bezoek komt, dan weet je hoe belangrijk adoptie is voor haar. Ze is geboren in India en dat kan je niet losmaken van haar.” Mijn dochter deelde nog fier: “Mama, ik ben blij met mijn kleurtje, want anderen zijn daar jaloers op.” En mijn andere zoon: “Mama, jij bent in India geboren, dan zijn jouw ouders al oma en opa. Dus dan heb ik ook grootouders in India, ik wil hen wel eens ontmoeten…”

Mijn kinderen komen regelmatig in contact met andere gezinnen van kleur, en met andere culturen (Vlaanderen/Wallonië/Nederland/Frankrijk). Ik droom van een wereld vol diversiteit, waar mensen elkaar de ruimte en de tijd gunnen om zichzelf te ontwikkelen, zonder (voor)oordeel maar wel constructief. Maar ja, mijn naïeve kijk heeft de laatste jaren een serieuze deuk gekregen. De dieperliggende gevoelens, door de traumatische gebeurtenis als adoptie, heeft mij bewust doen worden dat adoptie niet zomaar een ‘ik red een kindje’ verhaal is. Iets wat ik gedurende jaren wél geloofde omdat het mij zo ingepeperd werd door de maatschappij. Kinderen hoeven niet meer zomaar alles slikken want dat slikmechanisme, heeft bij mij alleszins heel veel geblokkeerd, ik heb zo vaak een brok in mijn keel als ik mij onveilig voel. Wat ik misschien onbewust doorgeef aan mijn kinderen is mijn eeuwige twijfel: Ben ik het waard? Doe ik het goed? Zet ik anderen niet in de kou?

Ik doe mijn extra uiterste best voor hen. Ik wil van hen kritische wereldburgers maken, met een adoptiesensitief gehalte, want daarmee ben ik nog niet helemaal klaar. Zij groeien met mij mee. Dus, veel tips geven, Renate, is moeilijk. Elk kind is anders, elke geadopteerde is anders, maar op dit moment denk ik zo: met eerlijkheid kom je het verst. Nagaan: Wat wil mijn kind? Wat wil ik? En dat proberen te combineren. En het is een evenwichtsoefening: het hele leven lang. En die loyaliteit? Als ik daar zelf nog niet vanaf ben, kan ik mijn kinderen daar moeilijk in begeleiden, dus dat deeltje zullen ze ook met zich meedragen. Toch zal ik niet afwijken van mijn gevoel:

Spiegeltje, spiegeltje van mijn geboorteland, mijn kinderen schuif ik NOOIT aan de kant.

Want zeg nu zelf: door (internationale) adoptie, is het lichaam van een geadopteerde al verwrongen bij aankomst. De hechting, de liefde, de warmte van de eerste jaren met de moeder hebben jij en ik niet kunnen ervaren. Wij zijn los-gerukt, ver-scheurd van onze familie om in een nieuw gezin geplant te worden. Wij zijn ontworteld, en laat een boompje maar groeien in compleet nieuwe grond: bijvoorbeeld van zandgrond naar kleigrond. Wat is het beste? Die verplaatsing is moeilijk, want met zorg alleen kom je er niet altijd. Ik wil nooit of te nimmer dat mijn kinderen zoiets moeten ondergaan. Ik wil evenmin dat ze intern verdorren, maar ik wil hen zien groeien, bloeien en de wereld ontdekken met een vaste thuisbasis. Die onvoorwaardelijke liefde, heeft niet iedereen daar nood aan?

En hoe zit het met jou, Renate? Heb jij die onvoorwaardelijke liefde kunnen vinden? Wat zijn jouw gevoelens rond deze vorm van kinderverplaatsing? Want jij hebt je geboortefamilie wel kunnen ontmoeten. Iets wat voor mij nog vrij onbereikbaar is.

Enkele weken geleden publiceerde ik deze tekst op mijn Facebook-pagina, het geeft mijn gevoel van adoptie momenteel goed weer:

25 juli 2021 – 40 jaar in België – Aankomstdag en wat het met me doet…

Liefs,

An Sheela

2. Zuid-Korea: mannaso bangawoyo, aangename kennismaking

Hey An Sheela,

Een Koreaanse film…ik moet bekennen dat ik tot niet zo lang geleden totaal geen interesse had in Korea, iets met dissociatie, assimilatie en loyaliteit geloof ik 🙂 . Ik at nooit Koreaans, keek geen series of films en luisterde niet naar Koreaanse muziek. De weinige aan Korea gerelateerde spulletjes die ik had, heb ik weggegooid bij het opruimen van ons ouderlijk huis.

Je weet, het afgelopen jaar is er op dat gebied ontzettend veel veranderd. Na bijna 37 jaar heb ik wel iets in te halen en dat ben ik heel gulzig aan het doen. Het laatste jaar heb ik bekeken, gelezen en geproefd wat ik kon, om me verbonden te voelen met Korea.*

Samen eten is belangrijk in Korea, als ik in een K-drama zie hoe mensen samen een maaltijd delen (en dat kan je redelijk letterlijk nemen), dan voel ik steken van weemoed en jaloezie omwille van het lekkere eten en de samenhorigheid, dan doet me dat heel erg verlangen om daar te zijn. Het doet me ook wel goed de taal te horen en wat van de gewoontes op te pikken uit series die ik kijk.

Onder andere door lid te worden van Facebookgroepen en een blog te schrijven over de hereniging met mijn familie ben ik het afgelopen jaar met veel (Koreaans) geadopteerden in contact gekomen. Als ik bijvoorbeeld kijk naar mijn agenda deze week dan staat die vol afspraken met geadopteerden (dit had ik me tot minder dan een jaar geleden nooit kunnen indenken): kraambezoek, verjaardagsfeestje, BBQ met een groep Koreaans geadopteerden, … Ik ervaar het als ontzettend comfortabel en warm om mijn Koreaanse deel hier ongeremd ruimte te geven, bij mensen die dezelfde behoefte hebben en waarin ik vaak zoveel herken dat het lijkt alsof ik in een spreekwoordelijke spiegel kijk.

Ik heb ook 2x afgesproken met andere Koreaans geadopteerde mama’s en hun kroost. Ik vind het zelf een leuk idee om de kinderen te laten kennis maken met leeftijdsgenoten die eruit zien zoals zij en die een stukje van hun achtergrond delen.

Ik vraag me regelmatig af wat de kinderen zelf hiervan vinden. Ze lijken zo enthousiast en complexloos over hun geadopteerde mama en hun Koreaanse familie maar is dit enthousiasme van hen of van mij? Is hun loyaliteit en wil om mij te plezieren zo groot dat ze niet anders kunnen/durven? Ik sta sowieso heel vaak stil bij wat ik (onbewust/ongewild) doorgeef. Ik zou ze het liefst zo lang mogelijk volledig ongeschonden houden, maar ik besef dat dit, zeker met mijn achtergrond, zeer ijdele hoop is, dat bijvoorbeeld mijn eigen hechtingspatroon de relatie met mijn kinderen mee kleurt en vorm geeft, maar ook de vorige generaties zijn aanwezig in ons systeem, we dragen hen met ons mee.

Jouw kinderen zijn al wat ouder. Hoe ben jij daar mee omgegaan, zijn er dingen die je bewust wel of niet hebt gedaan? Hoe zijn India en adoptie aanwezig in het leven van jouw kinderen en hoe is dat voor hen?
En heb je tips voor mij 🙂

*Onder Inspiratie en tips zetten we lees-, kijk-, eet- en andere tips op een rijtje die iets hebben betekend bij het verkennen van ons persoonlijk adoptieproces. We zullen dit lijstje stelselmatig aanvullen.

1. Movie-night

Wat als een rustig avondje filmkijken zou lijken, bleek een beetje anders uit te draaien…

“Mama, wil je met ons een film kijken. We gaan er eentje kiezen op Netflix…”

Mijn kinderen willen de nieuwe TV dadelijk testen en uiteraard hoort daar een gezellige verlichting bij, een dekentje om knus onder te kruipen en een kom chips om het cinema-gevoel te vervolledigen.

Het kiezen van de film heeft heel wat voeten in de aarde, en als de keuze op Skater-Girl valt, loopt mijn jongste zoon pardoes weg. Met wat overtuigingskracht komt hij terug in de zetel, zijn ogen kijken me vragend aan: Waarover gaat die film eigenlijk? Ik leg geduldig uit dat de film zich in India afspeelt en dat het thema skaten centraal staat. Hij trekt een grimas: Pfff, weeral India en skaten interesseert mij niet…

Ik overtuig hem om 5 minuten naar de film te kijken en als het dan toch nog tegensteekt, dat hij dan iets anders mag doen. Hij kijkt naar de beelden en stelt een hoop vragen:

Waarvan komt de hoofdrolspeelster? Hoe komt het dat die dame ‘Indisch spreekt’? Waarom zijn de huisjes in India zo klein?

Ik word als het ware naar mijn geboorteland gekatapulteerd. Mijn hart klopt 10 keer sneller en ik vertel met trots, maar ook met een tikkeltje ongenoegen (omdat ik sommige kenmerken van de cultuur niet helemaal kan aanvaarden door mijn Belgische bril) dat de huisjes in de dorpen klein zijn, dat de status van de vrouw nog altijd moeilijk is en dat de hoofdrolspeelster uit Londen komt.

Hij kijkt verder (om mij een plezier te doen?). De vijf minuten vliegen om en hij maakt geen aanstalten om te vertrekken, integendeel, hij installeert zich tegen mijn schouder.

Het grote scherm zuigt mij duizenden kilometers verder, ik waan mij in India, in een zonovergoten droge regio: Rajasthan. De mensen lopen rondom mij, ik voel me één met de omgeving: De markt, de kleuren, manier van wandelen, de typische kledij, de lage schoolbanken, de mooi opgestoken vlechten van de meisjes, de uniformen, … Ik wandel tussen de dorpelingen, heupwiegend, met mijn tikka tussen mijn zwart omlijnde ogen, en met klingende bangles rond mijn polsen.

Of toch niet? Ik kom met een ruk weer naar mijn zetel als mijn kinderen vragen om de chips door te geven…

Ik kijk verder:

Als Jessica en Prerna elkaar voorstellen, is er direct een click. Deze 2 dames zijn doorzetters, durven voor hun dromen te gaan en maken van een muis geen olifant. Zij streven simpelweg het geluk na. Maar ze doen dat beiden op hun eigen manier.

Als Jessica de reden van haar bezoek aan Khempur uitlegt, rollen de tranen over mijn wangen, onverklaarbaar… Mijn gevoel is intens, diep en mijn maag krimpt in elkaar. Mijn kinderen knuffelen me als ze zien dat ik het emotioneel even niet kan dragen. Ze stellen niet te veel vragen op dat moment, en dat is goed. Mijn gevoel en emoties mogen er zijn.

Maar ik probeer er wel even bij stil te staan: Mijn gedachten gaan gejaagd door mijn hoofd – De vader van Jessica was geadopteerd op zijn 7e, hij leefde verder in Groot-Brittannië en nu gaat zijn dochter naar zijn geboortedorp. – Zouden mijn kinderen dat ook ooit doen – Wat een prachtig gebaar van liefde is dat – … Zouden mijn kinderen van India houden als ze er voet aan wal zouden zetten – … Mijn gevoelens gaan alle richtingen uit en ik weet met mijn emoties geen blijf. Het nog steeds aanwezige verschil tussen de kasten doet het onrechtvaardigheidsgevoel weer opborrelen. Een mix van bewondering, ongenoegen, begrip en onbegrip… het is alsof ik in de een wasmachine door elkaar geschud wordt.

Zou iemand anders hetzelfde voelen? Is dit herkenbaar?

De verhaallijn is mooi, met linken naar de tradities van het land maar ook met een mooie boodschap van hoop. Ik put hieruit ook kracht en geloof, het geloof dat ik op een dag deze emoties een plekje kan geven, en dat mijn lichaam rust vindt, en een evenwicht kan vinden tussen mijn verleden en het heden.

Bzzzz, Bzzz, ik krijg een berichtje van Renate. Hey An Sheela, hoe gaat het? Ik kom terug van een restaurantje,… Ik spring op, neem mijn gsm en antwoord: Hoi Renate, ik heb net een film gezien over mijn geboorteland. Hoe ga jij ermee om als jouw geboorteland aan bod komt in een film?

An Sheela – 31/07/2021

1 2